Z jakich przepisów wynikają wymagania
Etykieta suplementu diety podlega jednocześnie kilku aktom. Ogólne zasady informacji o żywności wyznacza rozporządzenie UE 1169/2011. Wymagania szczególne dla suplementów zawiera rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety, wydane na podstawie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Do tego dochodzą reguły dotyczące oświadczeń, czyli rozporządzenie WE 1924/2006 i rozporządzenie UE 432/2012. W praktyce oznacza to, że poprawna etykieta jest przecięciem trzech zestawów wymagań, a nie jednej listy do odhaczenia.
Elementy obowiązkowe w każdej żywności
Rozporządzenie 1169/2011 wymaga zestawu informacji, który dotyczy także suplementów. Brak któregokolwiek z nich jest samodzielną nieprawidłowością.
- nazwa środka spożywczego,
- wykaz składników z wyróżnieniem alergenów,
- ilość netto,
- data minimalnej trwałości albo termin przydatności,
- warunki przechowywania, jeśli są istotne,
- nazwa lub firma oraz adres podmiotu odpowiedzialnego,
- kraj lub miejsce pochodzenia, gdy jego brak mógłby wprowadzać w błąd.
Elementy właściwe tylko suplementom
Przepisy szczególne wymagają, aby w nazwie środka użyto określenia „suplement diety”. Konieczne jest też podanie nazw kategorii składników lub substancji charakteryzujących produkt albo wskazanie ich natury. Etykieta ma zawierać zalecaną porcję dzienną do spożycia w ciągu doby.
Wymagane są również ostrzeżenia: aby nie przekraczać zalecanej porcji, że suplementy nie mogą być stosowane jako substytut zróżnicowanej diety, oraz że produkt należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci. Treść tych komunikatów powinna odpowiadać wymaganiom rozporządzenia, a nie własnemu uproszczeniu.
Czytelność i sposób prezentacji
Sama obecność informacji nie wystarcza. Rozporządzenie 1169/2011 wymaga, aby były one łatwo widoczne, wyraźnie czytelne i trwałe. Dotyczy to wielkości czcionki, kontrastu, miejsca na opakowaniu i niezasłaniania tekstu przez inne elementy graficzne.
Niewielkie opakowania, takie jak saszetki czy małe butelki, mają łagodniejsze reguły dla części elementów, ale nie zwalniają z obowiązku podania podstawowych danych. Warto o tym pamiętać przy projektowaniu serii o różnych formatach.
Deklaracja wartości odżywczej i składników aktywnych
W suplementach kluczowe jest podanie ilości składników aktywnych w porcji dziennej, a tam, gdzie ma to zastosowanie, także procentu referencyjnej wartości spożycia. Jednostki, sposób zaokrąglania i tabela powinny być spójne z wymaganiami przepisów.
Częsty błąd to rozbieżność między tabelą na opakowaniu, opisem w sklepie internetowym i dokumentacją przekazaną producentowi. Każda wersja powinna wynikać z jednego zatwierdzonego źródła.
Oświadczenia i nazwa handlowa na etykiecie
Nazwa handlowa, grafika i hasła marketingowe też są komunikatem o produkcie. Jeśli nazwa sugeruje działanie na zdrowie, traktuje się ją jak oświadczenie i sprawdza według tych samych reguł. Podobnie z ilustracjami, na przykład narządów, które wskazują na rzekomy efekt.
Dlatego kontrola etykiety nie kończy się na tabelach i ostrzeżeniach. Obejmuje cały front, bok i tył opakowania razem z tekstami powiązanymi, takimi jak ulotki wkładane do pudełka.
Zmiany etykiety w trakcie życia produktu
Etykieta rzadko pozostaje niezmieniona przez cały czas sprzedaży. Zmienia się skład, dostawca opakowań, układ graficzny albo hasła. Każda zmiana to nowa okazja do błędu, bo poprawna wcześniej wersja mogła opierać się na założeniach, które przestały być prawdziwe.
Dobrym zwyczajem jest prowadzenie archiwum wersji etykiet wraz z datą wprowadzenia i krótkim opisem zmian. Pozwala to w razie pytań szybko wskazać, która wersja była w sprzedaży i na jakiej podstawie ją zatwierdzono.
Jak uporządkować kontrolę przed drukiem
Najlepiej pracować na liście wymagań dla konkretnego produktu, a nie na ogólnej checkliście z internetu. Ten sam układ etykiety może być poprawny dla jednego składu i błędny dla innego, bo zmienią się ostrzeżenia, alergeny albo oświadczenia.
Zanim zlecisz druk serii, zestaw wszystkie elementy z projektem, składem i kartą produktu. Poprawka na etapie projektu jest zwykle tania, a po wydrukowaniu nakładu bardzo kosztowna. Sprawdź etykietę przed wysłaniem plików do drukarni.
Najczęstsze pytania
Czy na etykiecie musi być napis „suplement diety”?+
Tak. Przepisy szczególne wymagają, aby nazwa środka spożywczego zawierała określenie „suplement diety”.
Czy małe opakowania mają łagodniejsze wymagania?+
Dla części elementów obowiązują ułatwienia, ale podstawowe dane, ostrzeżenia i dane podmiotu odpowiedzialnego nadal muszą się znaleźć na etykiecie.
Kto odpowiada za treść etykiety, producent czy marka?+
Odpowiada podmiot, pod którego nazwą produkt jest wprowadzany do obrotu. Umowa z producentem kontraktowym nie przenosi tej odpowiedzialności.